Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Авваллари мусулмонларга ҳатто ҳимоя учун ҳам кофирларга қарши жанг қилишга рухсат йўқ эди. Мушриклар Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга ва у кишининг саҳобаи киромларига истаганларича азоб беришар, зулм қилишарди. Саҳобаи киромлардан баъзилари калтакланган, ярадор бўлган ҳолларида келиб, бошларидан ўтган ноҳақлик ва зулмдан шикоят қилсалар, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам:

«Сабр қилинглар, менга уруш қилиш учун изн берилгани йўқ», дер эдилар.

Мусулмонлар «Роббимиз – Аллоҳ» деганлари учун мушриклар уларни азоб-уқубатларга мубтало этдилар. Баъзиларини ўлдирдилар, бошқаларини калтакладилар, ярадор қилдилар, турли қийинчиликларга солдилар.

Охири келиб, мушриклар уларни бутунлай йўқ қилиб юбориш пайида бўлиб қолдилар. Ана шунда мусулмонлар ўз маҳбуб диёрларини, аҳли аёллари, қариндош-уруғлари, молу мулкларини ташлаб, чиқишга мажбур бўлдилар.

Лекин мушриклар уларни ҳижрат қилиб борган жойларида ҳам тинч қўймадилар. Ана шундагина мусулмонларга уруш қилишга изн берилди. Изн берилмаса ҳам бўлмас эди. Ҳаддидан ошган кофирлар ҳар нарса қилишлари мумкин эди. Аллоҳ таоло қуйидаги оятни нозил қилди:

«Ўзларига қарши уруш очилганларга уларга зулм қилингани сабабли (урушга) изн берилди. Албатта, Аллоҳ уларга нусрат беришга қодирдир» («Ҳаж» сураси, 19-оят).

Ушбу ояти карима мусулмонларга кофирларга қарши уруш қилишга изн берувчи биринчи оятдир.

Бу оятда мусулмонлар мазлум бўлганлари, азоб-уқубатга қолганлари учун уларга уруш қилишга рухсат берилгани очиқ-ойдин айтилмоқда.

«Ўзларига қарши уруш очилганларга уларга зулм қилингани сабабли (урушга) изн берилди».

Демак, кофирлар аввал мусулмонларга қарши уруш очишган. Мусулмонлар ҳужумга ва зулмга учраганлар. Энди улар ўзларини ҳимоя қилмасалар бўлмайди. Кофирлар уларни йўқ қилиб юборишлари мумкин.

Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф

(Ҳадис ва ҳаёт китобидан)