Рўйхатни беркитиш
Дарслар рўйхати
1447 йил 19 зулқаъда | 2026 йил 06 май, чоршанба
Минтақа:
ЎЗ UZ RU EN
Фиқҳ

Сувости бойликлари закоти | Фиқҳ дарслари (311-дарс)

19:00 / 18.12.2024 2388 pdf Ўқиш режими + -

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Луълуъ ва анбарда ҳеч нарса йўқ.

Луълуъ – дур.

Анбар – кит ютиб, оғзидан қайта чиқариб юборган денгизда ўсадиган аччиқ хушбўй ўсимлик. 

Сувости бойликлари ҳақида муайян ривоят келмагани учун, уламолар ўз ижтиҳодларига суяниб, турлича гаплар айтганлар.

Агар гапни мазҳаб уламоларига хос қиладиган бўлсак, Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳи: «Сувости бойликларидан закот олинмайди», деганлар.

Имом Абу Ҳанифанинг шогирдлари имом Абу Юсуф: «Сувости бойликларидан бешдан бир олинади», деганлар.

Сувости бойликлари ҳам ер ости бойликларига қиёс қилинган.

«Сувости бойликлари» деганимизда сув остидан чиқариладиган луълуъ, маржон, анбар ва шунга ўхшаш нарсалар кўзда тутилади. Ҳозирда бу нарсалар катта даромад манбаи экани ҳеч кимга сир эмас.

Шунингдек, сув ҳайвонларидан ҳам катта даромад келади.

Умар ибн Абдулазиз ўзининг Уммондаги омилларига:

«Балиқнинг қиймати икки юз дирҳамга етмагунча ҳеч нарса олмаслик, қачон икки юз дирҳамга етса, ундан закот олиш ҳақида ёзган экан.

Шунга биноан, балиқнинг нисоби пулнинг нисобига тенг ва закоти ҳам пулнинг закотига тенг бўлади.

رَوَى الْبُخَارِيُّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ قَالَ: لَيْسَ الْعَنْبَرُ بِرِكَازٍ، هُوَ شَيْءٌ دَسَرَهُ الْبَحْرُ. وَلَفْظُ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ عَنْهُ: لَيْسَ فِي الْعَنْبَرِ زَكَاةٌ، إِنَّمَا هُوَ شَيْءٌ دَسَرَهُ الْبَحْرُ.

Бухорий Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан келтирган ривоятда у киши:

«Анбар дафина эмас. У денгиз суриб чиқарган нарсадир», деганлар.

Ибн Абу Шайбанинг лафзида:

«Анбарда закот йўқ. У денгиз суриб чиқарган нарсадир», дейилган.

Абдурраззоқ ва Ибн Абу Шайба ривоят қилишларича, Умар ибн Абдулазиз анбардан бешдан бир олган. Ҳасан Басрий ва Ибн Шиҳоб Зуҳрий ҳам шу гапни айтганлар.

«Кифоя» китобининг иккинчи жузи асосида тайёрланди

Ушбу китоб Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2022 йил 5 октябрдаги 03-07/7013-рақамли хулосаси асосида чоп этилган.

 

 

Муаллиф
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф
Манба
islom.uz
Мавзуга оид мақолалар
Моликий мазҳаби асосчиси имом Абу Абдуллоҳ Молик ибн Анас ибн Молик ибн Аби Омир ал Асбаҳий ҳижрий 93санада таваллуд топдилар. У кишининг оналари фозила, оқила аёл давоми...

6192 14:05 / 20.02.2020
Ҳанафий мазҳаби уламолари наздида намознинг қуйидаги одоблари мавжуд 1. Такбири таҳрима вақтида эркак киши қўлларини енгидан чиқариши. 2. Қиёмда саждагоҳга, давоми...

5174 19:00 / 27.01.2022
Намоздан .салом, лафзи ила чиқиш вожибдир. Бунинг далиллари қуйидагича . ,. . Али розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади .Набий соллаллоҳу алайҳи давоми...

5946 18:31 / 17.03.2022
Бир йил тўлгандан кейин ҳалок бўлиши унинг ҳиссасичани соқит қилади. Закот молга фарз бўладими ёки мол эгаси зиммасигами Ҳанафий мазҳабида .Молга фарз бўлади,, давоми...

2127 19:00 / 24.10.2024